قیمت چوب درخت گز شاهی

قیمت چوب گز – 1 ریال مرجع آخرین قیمت ها معرفی و راهنمای پرورش درختان – گز شاهی گز شاهی – irandeserts.com گز (درخت) – ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد انجمن علمی بیابان Desert Science Society – مصارف درخت گز … اهمیت جنگل ها و الزام حمایت از آن – درخت گز گز؛ درخت محبوب دیروز و مهجور امروز گز – irandeserts.com قیمت چوب درخت گز – 1 ریال مرجع آخرین قیمت ها گز – parks.tehran.ir

گز؛ درخت محبوب دیروز و مهجور امروز

تعداد نادری از درختی در استان بوشهر وجود دارد که قد بلند و استوار است. فضای زیر و اطرافش خنک و آرامش دهنده است. توقعی هم از بشر ندارد که آب و کود برای تغذیه و تقویتش بدهد. خودش رشد می کند  و قد می کشد. با وجود این بی نیازی، ده ها سال مثل یک کوه قدرتمند و محکم و صبور در برابر ناملایمات زندگی ایستاده است. پس آدمیان نمی توانند منتی بر او بگذارند. در حقیقت نباید بگذارند چون وابستگی مادی به آنان ندارد. تنها انتظاری که از انسان ها دارد این است که به او ضربه نزنند،از عمر درازش نکاهند و زندگی سودمند و ثمربخشش را نابود نکنند تا بیشتر دوام بیاورد. چون به نفع حیات انسان ها عمل می کند. اما افسوس که نه تنها کمکی به استمرار بقایش نمی کنند بلکه با استفاده بی رویه و غیر ضروری موجبات زوال و ریشه کنی اش را به تدریج فراهم آورده اند. البته بدین علت که تعداد کمی از آن باقی مانده است، شاید فهم و دانستن نام این گیاه تنومند،قوی،درمانگر و مفید به ذهن متبادر نشود و صد البته حق هم داریم که آن را نشناسیم چون به ندرت در بیابان ها و باغ ها و نیز در درون شهر مشاهده می شود. با این حال نامش آشنا و شیرین است: گز. درخت محبوب قدیم و مهجور امروز. درخت دراز قامتی که چند سالی است رو به انقراض است.

همین انقراض و نیز زیبایی و فوایدی که این درخت دارد، باعث شد به سراغ گز برویم و معنا،انواع،مشخصات و گستره جغرافیایی،کاربرد آن در ادبیات و فایده های این درخت را بررسی کنیم و درباره آن جستجویی نماییم و به شما خوانندگان عرضه داریم:

قیمت چوب درخت گز شاهی

معنا شناسی گز

مطابق بعضی تحقیقات که ظاهراً هنوز اجماعی روی آن مشاهده نمی شود، گز همان غز است که به شعله یا انرژی زیاد تعبیر شده است. این معنا به تدریج به غذا (خوراک) و در گستره وسیعی از سرزمین ایران آذر به معنای آتش نامیده می شود. همین منابع بر این باورند که آنچه امروز کاغذ نام دارد، ابتدا کاه گز (پوست درخت گز که از آن برگ ساخته می شد) بوده است که به تدریج به لفظ کاغذ مبدل شده است.

اضافه بر این در لغت نامه دهخدا معانی متعددی از گز تبیین شده است. بر اساس این منبع غنی فارسی، به طور کلی در زبان فارسی گز شش معنی دارد: 1درختی باشد که بیشتر در کنارهای آب و رودخانه روید و آن را به عربی طرفا خوانند. (در زبان هندی چهاو و در انگلیسی به گز تاماریکس و مارینگلا گفته می شود2نام پارچه ای است. 3از جمله حلویات و شیرینی ها است. 4نوعی تیر بی پر و پیکان که دو سر آن باریک و میان آن گنده است و بدان بازی کنند. 5گزنده به معنی تیز و آتشین. 6مقیاس اندازه که معمولاً حدود نیم متر است.

با دقت در  این معانی و تعاریف، دور از ذهن به نظر نمی رسد که اغلب این مفاهیم و ماهیت آنها از تنومندی و قدرت درخت گز ریشه گرفته باشند.

انواع درخت گز

درختی گزی که در برخی از شهر ها و روستا های استان بوشهر به چشم می خورد، یکی از پنج نوع گزی است که در ایران رشد می کند. در مجموع پنج نوع درخت گز در کشور ما وجود دارد: 1گز شاهی ، این گونه در مناطق جنوب ایران بوشهر،دیر، لار و عباسی و حوالی نیک شهر و برازجان فراوان است و به ارتفاع 15 متر و بیشتر هم می رسد. 2گز خوانسار یا گزانگبین ، این گونه در اطراف اصفهان و در شوره زارهای مردآباد کرج یافت میشود. از عصاره این نوع گز در شیرینی گز که سوغاتی اصفهان است، استفاده می گردد. 3پالازی در اطراف کرج یافت میشود و در جنگلهای ارسباران نیز موجود است و آن را یلقون میخوانند. 4تتراندر، بین شیراز و فیروزآباد موجود است. 5میس پیچکی است که درجنگل های شمال در ارتفاعات میان 700 و 1000 متر از سطح دریا یافت میشود و آن را در گیلان تمیس خوانند .

مشخصات و محل رویش گز

ظاهر درخت گز به این شکل است: تقریباً همه انواع درخت گز دارای برگهای سوزنی و باریک و به هم فشرده اند و به شکل درخت یا درختچه است. شاخه های این درخت از ارتفاع پایین شروع شده و دست انسان به شاخه های پایین آن به راحتی می رسد و بلند ترین آنها درخت گز شاهی یا شاهنشاهی است. برگ درخت گز شور است و معمولا غیر از شتر حیوان دیگری از  آن تغذیه نمی کند. گز دارای گلهایی قرمز رنگ که در فصل بهار و پاییز در انتهای انشعابات و ساقه ها مشاهده می شود.

درخت گز از درختان گرمسیری و ویژه شوره زارها است و در زمینهای خیلی خشک و شور و درزمینهای ماندابی کنار دریا و مجاور رودخانه ها می روید. البته نوع شاهی گز در مناطق مختلف می روید. اما مناسبترین جا برای رشد و زیاد شدن آن منطقه های گرم وخشک بیابانی و خاکهای شور است.این گیاه در برابر تغییر دمای هوا مقاومت زیادی دارد. همچنین گز روشنایی پسند است و در برابر کم آبی بسیار مقاومت می کند. بدین سبب که ریشه های آن بسیار طولانی است و آب های سطحی زمین می رسد  و از این آب ها خود را سیراب می کند. از همین رو نیازی به آبیاری ندارد و علت عمر طولانی بودن آن در همین نهفته است. درخت گز در فارس ، کرمان ، مکران ، زابل و کنار رود ارس فراوانتر از سایر مناطق ایران یافت می شود. بعضز از انواع گز ها نظیر شاهی طول عمر زیادی دارند و تا هزار سال نیز قدمت دارندمیزان بلندی گز بین هشت تا ده و ده تا پانزده متر نیز می رسد. بر همین اساس بلند قامتی گز شهره است.

درخت سرفراز و تنومند و پیل افکن گز، در استان های متعدد ایران وجود دارد اما در فارس ،بوشهر، کرمان ، مکران ، سیستان و بلوچستان (زابل) و کنار رود ارس فراوانتر از سایر مناطق ایران است.

قیمت چوب درخت گز شاهی

اهمیت درخت گز در تاریخ و فرهنگ ایران

با وجود اینکه گز امروزه در ایران کم یافت می شود اما اهمیت و کاربرد افزونی در تاریخ کهن ایران داشته است. جایگاه درخت گز به گونه ای ارتقا یافته بود که ماهیتی مقدس داشت. در ایران باستان و قدیم جنگل های زیادی از درخت گز در شهر های مختلف ایران وجود داشته است. بر همین اساس از چوب آن منزل و سر شاخه هایش تیر،کمان و نیزه می ساختند. در پیرامون درخت های گز آبادی هایی وجود داشته اما به تدریج با هجوم رزمجویان خارجی به ایران و به تبع آن نابودی درختان گز و نیز استفاده های بی رویه از آنها سکنه های اطراف این درختان خالی شد. افزون بر این، درخت گز در بعضی از مناطق ایران نظیر سیستان در روزگاران باستان جنبه ای نمادین و حضوری دیرینه و قوی و نهادینه شده در فرهنگ آنجا داشته است. به بیانی بهتر، درخت گز نماد استقامت ، جاودانگی ، اقتدار و باروری در سیستان است. این درخت از شاخصه های زیست محیطی این منطقه است و راز و رمز آن که به اسطوره ها می پیوند از جایگاه ویژه ای برخوردار است. کاربرد گز در سیستان آنقدر اهمیت داشته که محمد اسلامی ندوشن در کتاب داستان ها در بلوچستان روایت کرده است: «وقتی دختر جوانی از دنیا می رفت قبل از دفن او را با درخت گزی عقد می بستند تا به این گونه راز آلود و نمادین نقش باروری او را با درخت گز که نماد زایندگی بود عینیت بخشند و این نارسایی را جبران کنندقدرت درخت گز در فرهنگ و تاریخ سیستان به میزانی نهادینه شده است که رئیس اداره میراث فرهنگی و گردشگری زابل گفته است: «طبق متون ادبی در اسطوره ملی نیز گز نقش اساسی دارد آن جا که این درخت به اندیشه ها و افکار زاییده استبداد پایان می دهد و رستم را به عنوان نماد پهلوانی و آزادگی معرفی می کند. در ادبیات سومری نیز ایزد به بوته گز تشبیه شده و در مصر باستان هم گز یکی از درختان مقدس وابسته به خدایان و به عنوان نماد باروری و نعمت شناخته می شد. اکنون درختان گز در هر مکان مقدس و زیارتگاهی در منطقه سیستان خودنمایی می کند

وجود درخت های گز در نقاط گوناگون ایران باعث نشده است که از چشم شاعران ایران پنهان بماند. از همین رو برخی از شعرای نامدار ایران زمین درخت گز را در روایت ها و افسانه های دیوان خویش اورده اند و به اشعار و داستان های خود رنگ و بو و جانی دیگرگونه داده اند. یکی از این ادبای گرانقدر فردوسی حماسه سرای توس است. بر مین پایه «شاعر خرد ورز توس با زنده کردن خاطره های ازلی مربوط به درخت و نماد های آن فرهنگ روزگاران گذشته را به خاطر می آورد و سایه روشنی از آن چه را که در حافظه ی روزگار باقی مانده است ، نشان می دهد و به یاری نماد درخت ، حیات دوباره ی فرهنگ گذشته را ضمانت می کند و تاریخ و فرهنگ گذشته را از دیروز به امروز می آورد و با این کردار نمادین نشان می دهد که انسان می تواند خود را هم طراز کهن الگو و قهرمانان اساطیر سازدو همه ی ویژگی های نمادین آن را در خود ایجاد نمایدفردوسی در ماجرای نبرد رستم و اسفندیار نماد گز و اهمیت کاربرد این درخت را به نیکی ترسیم می کند: همی راند تیر گز اندر کمان/ سر خویش کرده سوی آسمان. ابر چشم او راست کن هردو دست/ چنان چون بود مردم گز پرست. همچنین در این ابیات حضور پررنگ گز را در زندگی مردم اینگونه به تصویر می کشد: گزی دید بر خـــــــــــاک سر بر هوا نشست از برش مرغ فرمانروا/ بدو گفت شاخی گزین راست تر سرش برتر و تنش بر کاست تربدین گز بود هـــــــوش اسفندیار تو این چوب را خوار مایه مدار/ به آتش بر این چوب را راست کن/ همی نغز پیکان نگه کن کهن.

شاعر گران مایه و معنویت دوست ایران مولانا نیز در بعضی از ابیات خود قوت گز را بدین شکل به تصویر در می آورد: چیست هستی حسها مبدل شدن/ چوب گز اندر نظر صندل شدن.

حتا می توان فهمید که نامگذاری بعضی از اسم ها بر مکان ها یا ابزار ها نشانگر این است که همان نام ها منزلت و ارزش وافری در فرهنگ ایران داشته اند. بر این مبنا، نامیدن گز بر تعدادی از روستا های ایران نمایانگر جایگاه والای گز در این دیار است. در استان بوشهر روستایی از توابع خورموج بنام گز دراز وجود دارد که البته اکنون افراد زیادی در آن زیست نمی کنند. اما احتمالاً گز یا گز هایی بلند قامت وجود داشته یا دارد که عنوان گزدراز بر آنجا نهاده اند. در دیگر استان جنوبی ایران،هرمزگان، گز دهی است از دهستان سیرک جز میناب. علاوه بر این، گز نام قصبه از دهستان انزان است از توابع بندر گز واقع در گرگان.

قیمت چوب درخت گز شاهی

فواید درخت گز

هر پنج گونه درخت گز فواید بسیاری دارد و در محصولات صنعتی،ساختمان سازی استفاده می شود و نیز خواص درمانی بالایی دارد. پاره ای از آنها بدین قرارند: می توان در خمیر مکمل برای مخلوط کردن با خمیرهای مرغوب استفاده کرد. مصرف خرده چوب گز به صورت مخلوط با خرده چوبهای دیگر یا به صورت خالص در تولید تخته خرده چوب امکان پذیر استتنه های قطور و بلند گز برای استفاده در سقف اصطبلها و آغلها (بخصوص در مناطق کوهستانی)، داربست درختان مو، سر درگاه اتاقها و درب منازل به کار می رود و خرید و فروش آنها در بین اهالی روستایی کاربرد دارد. استفاده از گزبرای مصارف صنعتی مناسب است و در پرورش توده های جنگل کاری با گز می توان بهبود کیفیت چوب را نیز در نظر گرفت. همینطور مصرف خرده چوب گز در تولید تخته خرده چوب ،چه به صورت مخلوط با خرده گونه های دیگر یا خالص در صورت اقتصادی بودن خردکن آن در مقیاس تولید تجاری ،مناسب به نظر می رسدعلاوه بر این فواید صنعتی و تجاری درخت گز خواص درمانی زیادی دارد. گز روغنی در استان هرمزگان وجود دارد و به عبت قابلیت درمانی فوق العادی که به انسان عرضه می کند به درخت معجزه لقب گرفته است. بعضی از قابلیت های کاربردی ودرمانی آن عبارتند از : برگ و شاخه، میوه و پوست و تفاله میوه علوفه مناسبی برای دامهایی نظیر بز و گوسفند است.

گلهای آن برای پرورش زنبورعسل و تهیه عسل دارویی بسیار مناسب است.

ساقه درخت،صمغی ترشح میکند که سفید بوده و در برابر هوازدگی به رنگ قهوهای قرمز یا قهوهای مایل به سیاه در میآید و در چارچوب نقش و نگار روی پارچه پنبهای یا چیت مورد استفاده قرار میگیرد.

عصاره حاصله از جوشانده برگ در دباغی پوست و آمادهسازی مشک آب و دوغ استفاده میشود.

چاشنی و ادویهای که از ریشه درخت تهیه میشود به هضم غذا کمک بسیاری مینماید.

پوست تنه گیاه ضد جَرَب است و در درمان خارش مورد استفاده قرار میگیرد.

جوشانده پوست و ریشه به صورت حمام گرم و کمپرس محلول گرم برای رفع اسپاسم یا انقباض عضلانی مفید است.

برگهای گیاه به عنوان مدر و دارای اثرات دارویی شبیه آدرنالین برای درمان سوزاک بسیار مفید است.

از گلهای آن برای دفع انگل، معالج تورم و جلوگیری از بزرگ شدن پروستات استفاده میشود.

از میوه نارس به عنوان سم استفاده میشود.

از بذر آن به عنوان آجیل استفاده می شود.

از پوست آن در تهیه تشک ، کاغذ و طناب استفاده می‏شود.

برگهای تازه ، گلها و میوه جوان آن همانند سبزی مصرف غذایی دارند.

برای این که درختچهای زیبا و با شاخههای بلند و گلهای سفید و میوههای تشکیل و منحصر به فرد است بنابراین برای کشت در پارکها، بلوارهای شهری میتواند کاربرد داشته باشد.

افزون بر اینها، درخت معجزه فواید دارویی قابل توجهی دارد. نظیر : ضد سرطان،دفع یبوست،تقویت قوه جنسی،ضد قارچ،ضد افسردگی،تقویت کننده سیستم ایمنی، تقویت ذهن،مقوم حس بینایی و

کاربرد امروزین درخت گز برای محیط زیست استان

همانطور که ابتدای نوشتار اشاره شد، درخت گز به ویژه نوع شاهی آن در استان کمیاب شده است و به ندرت می توان در بعضی باغ ها و بیابان های بین شهری یا در روستا ها آنها را یافت.

درخت گز به علت قدرت و سرشت بادوام بودن آن بدون نیاز به آبیاری و تغذیه لازم قادر است محیط زندگی ما را تقویت و سالم نگه دارد. بر این پایه، نهاد های دولتی نظیر محیط زیست و مستقلِ نیمه دولتی مثل شهرداری ها و نیز نهاد های مردم نهاد که غیر دولتی هستند بایستی کوشش کنند که در شهر ها و روستا هایی غیر از شهر بوشهر که طوفان های آن از سمت خشکی و کوه به جز سمت جنوب می وزد، موجبات کاشت و رویش درخت گز را مهیا کنند تا با توجه به تنومندی و بلندی که این درخت دارد، تا حدی از شدت طوفان هایی که به مناطق مسکونی و طبیعی می وزد و ویرانی ها و آلودگی هایی به بار می آورند، جلوگیری کنند.

درخت گز کاربرد ها و قابلیت های دیگری نیز می تواند داشته باشد: در مناطقی که اکنون خالی از زیست و ملک شده است، وجود زیاد این درخت، قادر است وسعت بیابان ها را کم کند و به تعبیری بیابان زدایی نماید. همچنین درخت گز ابزار موثری در تثبیت شدن و یکجا ماندن خاک و پیشگیری از انتقال آنها است. به این ترتیب، دستگاه ها و نهاد های دولتی و غیر دولتی مذکور با توجه به ناسالم شدن تدریجی محیط زیست ما (هوا و طبیعت) و نیز گسترش مناطق خشک و بیابانی کمر همت به رویش و گسترش درخت گز بندند تا هم محیط زیست استان را سالم و ماندگار بماند و هم این درخت کهن و باستانی را که در تاریخ و فرهنگ ایران کاربرد زیادی داشته است، دوباره به نحو شایسته و بایسته احیا شود

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *